PREDA.info

Kredyty frankowe / Blog

Postanowienie TSUE z 8.05.2024 r. (C‑424/24) - zarzut zatrzymania podniesiony przez bank jest sprzeczny z dyrektywą 93/13

TSUE ostatecznie przesądził, iż uwzględnienie przez sąd zarzutu zatrzymania podniesionego przez bank byłoby sprzeczne z dyrektywą 93/13.

Pytanie prejudycjalne

W jednej ze spraw z powództwa kredytobiorcy przeciwko bankowi, w której bank podniósł zarzut zatrzymania, Sąd Okręgowy w Krakowie powziął wątpliwości, czy uwzględnienie takiego zarzutu byłoby zgodne z dyrektywą 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sąd Okręgowy w Krakowie zauważył, że w związku z wykonaniem prawa zatrzymania konsument nie otrzyma zwrotu świadczeń, które uiścił bankowi na podstawie nieuczciwego warunku umownego, dopóki nie zaofiaruje zwrotu całości świadczenia wzajemnego, które zostało mu przez bank wypłacone, i że nie ma znaczenia w tym względzie, czy i w jakim zakresie dany kredyt został już spłacony przez tego konsumenta. Prowadzi to do sytuacji, w której konsument może mieć trudności ze zgromadzeniem kwot niezbędnych do zwrotu lub zabezpieczenia zwrotu świadczenia należnego tej instytucji, ponieważ umowy kredytu hipotecznego dotyczą wysokich kwot i są zawierane w perspektywie średnio- lub długoterminowej.

Sąd Okręgowy w Krakowie dostrzegł, że uwzględnienie zarzutu zatrzymania w sprawach dotyczących wierzytelności wynikających z umów kredytu powoduje nadmierne obciążenie dla zainteresowanych konsumentów i budzi poważne wątpliwości zarówno w świetle zasady, zgodnie z którą nieuczciwe warunki umowne nie wiążą konsumenta, jak i zasady skutecznej ochrony konsumenta.

W związku z tym Sąd Okręgowy w Krakowie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13] należy interpretować w ten sposób, że przywołane przepisy ze względu na zasadę braku związania konsumenta nieuczciwymi warunkami umownymi (art. 6 ust. 1 dyrektywy [93/13]) oraz zasadę skutecznej ochrony konsumenta (art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13]) sprzeciwiają się orzecznictwu krajowemu zezwalającemu na odsunięcie w czasie możliwości realizacji przez konsumenta skutków restytucyjnych związanych ze stwierdzeniem nieuczciwego charakteru warunku znajdującego się w umowie zawartej z konsumentem przez przedsiębiorcę przez zastrzeżenie, że spełnienie świadczenia zasądzonego od przedsiębiorcy na rzecz konsumenta powinno nastąpić za jednoczesnym zaofiarowaniem przez konsumenta zwrotu świadczenia otrzymanego od przedsiębiorcy przez konsumenta albo zabezpieczeniem roszczenia przedsiębiorcy o zwrot tego świadczenia?”.

Rozstrzygnięcie TSUE

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż:

Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy.

W uzasadnieniu postanowienia TSUE zwrócił uwagę, iż zgodnie ze wskazaną przez sąd odsyłający sądową wykładnią prawa polskiego miesięczne raty spłaty kredytu uiszczone już przez kredytobiorcę na podstawie umowy kredytu hipotecznego nie są brane pod uwagę przy obliczaniu kwoty, która miałaby zostać zapłacona lub zabezpieczona przez kredytobiorcę na rzecz banku w następstwie powołania się przez ten bank na prawo zatrzymania. W związku z tym konsument byłaby zobowiązany do zapłaty znacznej kwoty, która mogłaby przekraczać jego możliwości finansowe, wobec czego kontynuowanie wykonywania tej umowy mogłaby być dla niego bardziej korzystne niż skorzystanie z praw, które wywodzi on z dyrektywy 93/13, z naruszeniem przepisów tej dyrektywy (pkt 34).

TSUE zwrócił również uwagę, iż uwzględnienie zarzutu zatrzymania, na który powołuje się bank, naruszyłoby prawo kredytobiorcy do otrzymania odsetek za opóźnienie. W tym kontekście TSUE przypomniał postanowienie z 14.03.2023 r. (C-28/22), w którym Trybunał przesądził już, że zarzut zatrzymania nie może pozbawiać konsumenta odsetek.

Pełna treść postanowienia: C-424/22.

Data publikacji: 21 maja, 2024
Bartosz Pręda
Autor:

Bartosz Pręda

Adwokat

Blog o kredytach frankowych

Zobacz inne artykuły na blogu

Duża uchwała Sądu Najwyższego w sprawie „kredytów frankowych” (III CZP 25/22)

2024-04-25

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Cywilnej w dniu 25.04.2024 r. podjął uchwałę, w której rozstrzygnął zagadnienia prawne dotyczące „kredytów frankowych” (indeksowanych i denominowanych). Uchwała jest bardzo korzystna dla kredytobiorców i w zasadniczej mierze zgodna z orzecznictwem TSUE.

czytaj dalej →

Postanowienie TSUE z 12.01.2024 r. (C‑488/23) - bankom nie przysługuje prawo do waloryzacji kapitału

2024-01-15

TSUE ostatecznie rozstrzygnął kwestię, że w zakres pojęcia „rekompensaty” wchodzi również waloryzacja kapitału, który został oddany do dyspozycji kredytobiorców. Zatem żądanie waloryzacji kapitału wysuwane przez banki w stosunku do kredytobiorców jest nieuprawnione w świetle przepisów dyrektywy 93/13.

czytaj dalej →

Uchwała SN z 19.10.2023 r. (III CZP 12/23) - braku współuczestnictwa koniecznego wszystkich kredytobiorców

2024-01-05

W dniu 19.10.2023 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę o braku współuczestnictwa koniecznego wszystkich kredytobiorców w sprawie przeciwko bankowi o ustalenie nieważności umowy kredytu. Jest to szczególnie ważne rozstrzygnięcie dla kredytobiorców, którzy są po rozwodzie i nie mogą liczyć na współpracę byłego małżonka przy dochodzeniu roszczeń.

czytaj dalej →

Wyrok TSUE z 14.12.2023 r. (C‑28/22) - zarzut zatrzymania nie może pozbawiać konsumenta odsetek

2023-12-15

TSUE potwierdza, że zgłoszenie przez bank w toku procesu zarzutu zatrzymania nie może prowadzić do pozbawienia konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie, a początek przedawnienia roszczeń banku nie może być liczony od prawomocności wyroku w sprawie o ustalenie nieważność umowy kredytu.

czytaj dalej →

Bezpłatna analiza umowy

Prześlij nam skan swojej umowy kredytowej do bezpłatnej analizy i dowiedz się, czy możliwe jest zakwestionowanie Twojej umowy, jakie korzyści może to przynieść oraz jakie są warunki prowadzenia sprawy przez kancelarię.