Nieważny kredyt CHF w Kredyt Banku z 2007 r. - wygrywamy w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze!

Sąd ustalił, że w 2007 r. kredytobiorcy poszukiwali finansowania budowy domu i skorzystali z pośrednictwa doradcy. Przedstawiono im ofertę złotową oraz powiązaną z frankiem szwajcarskim, przy czym kredyt złotowy okazał się znacznie droższy, a walutę obcą prezentowano jako bardzo stabilną, wspominając jedynie o niewielkich wahaniach kursu. Umowę przygotowano na wzorcu stosowanym wówczas masowo wobec innych klientów; jej treść nie była negocjowana, a egzemplarz kredytobiorcy otrzymali dopiero w dniu podpisania. Kwota kredytu wyrażona w złotych była przeliczana na walutę obcą, wypłata następowała po kursie kupna, a raty po kursie sprzedaży - w obu wypadkach według tabeli kursów banku. Kredyt został wykorzystany na cele mieszkaniowe, nieruchomość służyła wyłącznie zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a rejestracja adresu działalności pod nim po latach miała charakter wyłącznie ewidencyjny. Sąd uznał zeznania kredytobiorców za spójne i wiarygodne. Pominął natomiast dowód z opinii biegłego oraz zeznania świadków, którzy nie uczestniczyli w zawieraniu tej umowy.

Punktem wyjścia była ocena klauzuli ryzyka kursowego. Sąd uznał ją za abuzywną, ponieważ bank obciążył kredytobiorców nieograniczonym ryzykiem zmiany kursu, nie wyjaśniając rzetelnie jego skali - nie przedstawiono informacji o nielimitowanym charakterze tego ryzyka ani symulacji pokazujących, jak przy znacznym wzroście kursu zmienią się rata i saldo zadłużenia. Podpisane oświadczenie o świadomości ryzyka nie zastępuje takiej informacji; sąd zaznaczył też, że nawet działanie zgodne z ówczesnym standardem Rekomendacji S nie wyklucza oceny, iż obowiązek informacyjny nie został wypełniony. Zapewnienia o bezpieczeństwie waluty sąd ocenił jako dezinformację i naruszenie dobrych obyczajów.

Za niedozwolone uznane zostały także klauzule przeliczeniowe: kurs wypłaty i kurs spłaty pochodziły z tabeli banku, bez wskazania obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów, co dawało bankowi jednostronny wpływ na wysokość zobowiązania przez cały okres umowy. Sama konstrukcja kredytu powiązanego z walutą nie była sprzeczna z prawem bankowym, jednak po usunięciu wskazanych postanowień w umowie brakuje elementu konstrukcyjnego, a polskie prawo nie daje podstaw do jej uzupełnienia - ani kursem z art. 358 § 2 k.c., ani przez odwołanie do ustawy antyspreadowej czy innej stawki oprocentowania. Kredytobiorcy, świadomi skutków, nie wyrazili zgody na utrzymanie klauzul, co przesądziło o trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy.

W konsekwencji spłaty stanowiły świadczenie nienależne. Sąd uwzględnił zarzut potrącenia w zakresie zwrotu wypłaconego kapitału 250.000 zł, natomiast odmówił skuteczności potrąceniu kwoty 32.713,77 zł dochodzonej przez bank jako „urealnienie kapitału”. Powołał się przy tym na wyrok TSUE C-520/21, zgodnie z którym bankowi nie przysługuje rekompensata wykraczająca poza zwrot kapitału i ewentualne odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty. Żądanie ustalenia nieważności umowy sąd oddalił: kredyt był spłacony w całości, więc kredytobiorcy nie wykazali interesu prawnego w odrębnym ustaleniu. Nieważność umowy sąd przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia o zapłacie. W części cofniętej postępowanie umorzono.