Nieważny spłacony kredyt frankowy Kredyt Banku z 2008 r. - wygrywamy w Sądzie Rejonowym w Głogowie!

Sąd ustalił, że kredytobiorcy poszukiwali finansowania zakupu lokalu mieszkalnego na własne potrzeby mieszkaniowe i w tym celu złożyli wniosek kredytowy u poprzednika prawnego pozwanego - Kredyt Banku. Pracownik banku zarekomendował im kredyt powiązany z frankiem szwajcarskim, wskazując na niższe raty oraz na to, że kredytobiorcy nie mają zdolności kredytowej dla kredytu złotowego. Zapewniano ich, że frank jest walutą stabilną, a wahania kursu niewielkie, i przedstawiono jedynie roczny wykres kursu. Nie wyjaśniono mechanizmu ustalania rat, nie przedstawiono symulacji wpływu wzrostu kursu na saldo i wysokość zobowiązania, nie uprzedzono, że wraz ze wzrostem kursu rośnie saldo zadłużenia.

Umowa została zawarta w 2008 r. Kredyt wypłacono w złotych, przeliczając go na walutę według kursu kupna z tabeli banku, a raty wyrażone w walucie obcej były spłacane w złotych po kursie sprzedaży z tej samej tabeli. Umowa była oparta na wzorcu, a kredytobiorcy nie mieli możliwości negocjowania jej postanowień. Nieruchomość nie służyła działalności gospodarczej i do dziś zaspokaja potrzeby mieszkaniowe kredytobiorców. Późniejszy aneks umożliwił spłatę bezpośrednio w walucie kredytu.

Sąd uznał za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. zarówno klauzule przeliczeniowe, jak i klauzulę ryzyka kursowego. Klauzule przeliczeniowe odsyłały do tabeli kursowej banku, przy czym umowa nie zawierała żadnych obiektywnych, skonkretyzowanych kryteriów ustalania kursów - mechanizm był dla kredytobiorców nieweryfikowalny, nie mogli oni ocenić także wysokości spreadu. Niezależnie od tego bank obciążył kredytobiorców nieograniczonym ryzykiem kursowym: umowa nie przewidywała górnej granicy tego ryzyka, a bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego. Zapis umowy wskazujący, że kurs wpływa na wysokość rat, nie stanowił rzetelnej informacji o skali ryzyka, jakie konsument przyjmuje na cały okres kredytowania. Sąd podkreślił, że przedstawienie symulacji zmian salda przy wzroście kursu należy do podstawowych standardów staranności profesjonalisty - tymczasem symulacji nie przedstawiono, a kredyt zarekomendowano jako bezpieczny i najkorzystniejszy. Doprowadziło to do rażącej nierównowagi kontraktowej sprzecznej z dobrymi obyczajami.

Sąd przyjął, że sama konstrukcja kredytu powiązanego z walutą obcą była dopuszczalna, a umowa spełniała wymogi art. 69 Prawa bankowego. Kredyt zakwalifikował jednak jako indeksowany, a nie walutowy - środki zostały wypłacone i były spłacane w złotych. Po wyeliminowaniu zakwestionowanych postanowień umowa nie mogła dalej obowiązywać. Sąd nie podzielił stanowiska Erste Bank Polska, że po pominięciu odesłań do tabeli kursowej umowę można nadal wykonywać. Uznał, że takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z celem dyrektywy 93/13 i osłabiałoby jej odstraszający charakter. Umowę uznano za nieważną ex tunc na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 385¹ § 1 k.c. i art. 6 dyrektywy 93/13, a dodatkowo z uwagi na przekroczenie granic swobody umów z art. 353¹ k.c. przez przyznanie sobie przez bank prawa do jednostronnego kształtowania salda i świadczeń. Możliwość spłaty bezpośrednio w walucie nie sanowała wadliwości, bo abuzywność ocenia się na chwilę zawarcia umowy.

Sąd wskazał, że dla oceny abuzywności znaczenie ma treść umowy, a nie to, w jaki sposób bank faktycznie ustalał kursy. Dlatego pominął wniosek o opinię biegłego oraz wnioski o przesłuchanie świadków, z których jeden nie miał żadnej styczności z kredytobiorcami. Za wiarygodne uznał dokumenty oraz zeznania kredytobiorców. Zarzut nadużycia prawa podmiotowego z art. 5 k.c. sąd oddalił, powołując się na zasadę czystych rąk - to bank wprowadził do umowy niedozwolone postanowienia. Chybiony okazał się też zarzut przedawnienia: bieg terminu liczy się od momentu, w którym konsument dowiedział się o abuzywności, co w tej sprawie nastąpiło dopiero w 2026 r. W konsekwencji sąd uwzględnił roszczenie o zapłatę, uwzględniając wcześniejsze potrącenie dokonane przez kredytobiorców, a odsetki zasądził od upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty, odrzucając koncepcję wiązania wymagalności z oświadczeniem składanym na rozprawie.