Nieważny kredyt indeksowany GE Money Banku z 2006 r. - wygrywamy w Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze!

Sąd ustalił, że kredytobiorcy poszukiwali środków na cele mieszkaniowe - zakup i remont lokalu przeznaczonego na zaspokojenie własnych potrzeb. W oddziale banku przedstawiono im wyłącznie ofertę kredytu indeksowanego do CHF, ponieważ nie mieli zdolności kredytowej w złotówkach. Zapewniano ich, że produkt jest korzystny, a frank szwajcarski stabilny i bezpieczny. Nie otrzymali informacji o ryzyku kursowym, danych o historycznych wahaniach kursu ani żadnych symulacji pokazujących, jak wzrost kursu wpłynie na ratę i saldo zadłużenia. Nie wyjaśniono im też mechanizmu dwóch kursów - kupna i sprzedaży - ani sposobu tworzenia tabeli kursowej. Umowę przygotowano na bankowym wzorcu i przedstawiono dopiero w dniu podpisania; jej treść nie była negocjowana, a kredytobiorcy nie mieli wcześniej do czynienia z kredytami walutowymi. Nieruchomość służyła wyłącznie celom prywatnym, co przesądziło o statusie konsumenckim w rozumieniu art. 22¹ k.c.

Punktem wyjścia oceny sądu była klauzula ryzyka kursowego. Sąd uznał ją za niejednoznaczną i abuzywną w świetle art. 385¹ k.c. Kredytobiorcy zostali obciążeni nielimitowanym ryzykiem zmiany kursu, przed którym nie mogli się zabezpieczyć, ponieważ nie uzyskiwali dochodów w CHF. Bank nie unaocznił im ani nieograniczonego charakteru tego ryzyka, ani jego wpływu na saldo zadłużenia. Sąd podkreślił, że standardowe oświadczenia o świadomości ryzyka, odbierane rutynowo w procedurze kredytowej, nie zastępują rzetelnej informacji, a przekaz o bezpiecznej walucie był formą dezinformacji. Przywołał orzecznictwo TSUE (m.in. C-212/20) oraz Sądu Najwyższego (II CSK 483/18) o obowiązku ostrzegawczym instytucji finansowej wobec klienta bez zdolności kredytowej w złotych.

Odrębnie sąd ocenił klauzule przeliczeniowe. Choć kurs opierał się częściowo na średnim kursie NBP, umowa nie określała żadnych kryteriów naliczania marży kupna i sprzedaży, co czyniło finalny kurs z tabeli banku wielkością ustalaną dowolnie i nieweryfikowalną dla kredytobiorców. Sąd odwołał się również do wyroku TSUE C-139/22, dopuszczającego ocenę postanowienia przez porównanie z klauzulą wpisaną do rejestru.

Sama konstrukcja kredytu indeksowanego nie została uznana za sprzeczną z art. 69 prawa bankowego czy art. 353¹ k.c., jednak po wyeliminowaniu zakwestionowanych postanowień umowa nie mogła dalej obowiązywać. Sąd wykluczył uzupełnienie luki art. 358 § 2 k.c. - przepisem ogólnym, nieobowiązującym w dacie zawarcia umowy - a także odwołaniem do zwyczaju, art. 56 i art. 65 k.c. czy utrzymaniem oprocentowania LIBOR. Wobec stanowiska kredytobiorców, świadomych skutków nieważności (uchwała III CZP 6/21), umowę uznano za trwale bezskuteczną. Interes prawny w żądaniu ustalenia sąd wywiódł z art. 189 k.p.c., wskazując m.in. na hipotekę obciążającą nieruchomość. Rozliczenie oparto na teorii dwóch kondykcji (art. 405 i art. 410 k.c.), uznając za skuteczne potrącenie dokonane przed procesem, a do zwrotu zaliczono także opłatę manipulacyjną jako koszt okołokredytowy. Wysokość roszczenia wynikała z dokumentów pochodzących od banku, dlatego dowód z opinii biegłego sąd pominął na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. jako nieprzydatny; za wiarygodne uznał spójne zeznania kredytobiorców, natomiast pisemne oświadczenia osób niebiorących udziału w procesie kredytowym uznał za nieistotne.