Nieważny kredyt konsolidacyjny GE Banku Mieszkaniowego z 2004 r. - wygrywamy w Sądzie Rejonowym w Głogowie!

Sąd ustalił, że w 2004 r. kredytobiorcy zawarli z poprzednikiem prawnym Banku BPH umowę kredytu, w której jako walutę zobowiązania wskazano franka szwajcarskiego, z ratalną spłatą rozłożoną na dwadzieścia lat i zabezpieczeniem hipotecznym. Zarówno wypłata kredytu, jak i jego spłata następowały w złotych, przy zastosowaniu kursów kupna i sprzedaży pochodzących z tabel kursowych banku. Umowę zawarto w oparciu o gotowy wzorzec banku. Postanowienia umowy nie podlegały negocjacjom. Sąd ustalił także wysokość kapitału faktycznie wypłaconego w złotych oraz sumę wpłat dokonanych przez kredytobiorców do 2016 r., a nadto pobranie od nich dodatkowej opłaty za wydanie zaświadczenia o spłacie. Niesporne było to, że w 2025 r. kredytobiorcy wezwali bank do rozliczenia świadczeń z nieważnej umowy, a następnie złożyli oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności z wierzytelnością banku o zwrot kapitału. Bank nie uwzględnił roszczeń, odmawiając zapłaty po otrzymaniu wezwania przedsądowego i kwestionując złożone przez kredytobiorców oświadczenie o potrąceniu.

Punktem wyjścia oceny sądu było stwierdzenie, że kredytobiorcom nie przedstawiono rzetelnej informacji o ryzyku kursowym, które w istocie było nieograniczone. Bank nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, choć w toku procesu twierdził, iż należycie poinformował kredytobiorców o ryzyku. Sąd wskazał, że kredytobiorcy nie otrzymali szczegółowych informacji o sposobie ustalania kursów i nie mieli możliwości zweryfikowania mechanizmu przeliczeniowego, co pozostawiało bankowi swobodę kształtowania ich zobowiązania. W drugiej kolejności sąd ocenił klauzule przeliczeniowe: umowa nie określała jednoznacznie kryteriów ustalania kursu waluty stosowanego przy wypłacie i przy spłacie rat. Sąd nie uwzględnił podnoszonego przez bank argumentu, że ustalane przez bank kursy były rynkowe, co miało świadczyć o rzekomym braku dowolności przy ich ustalaniu. Zastrzeżenie jednostronnego określania wysokości zobowiązania i wynagrodzenia banku według własnych tabel sąd uznał za rażące naruszenie interesów kredytobiorców, a tak ukształtowane postanowienia - za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ k.c.

Sąd nie podzielił stanowiska banku, że była to typowa umowa kredytu walutowego. Wskazał, że wyrażenie zobowiązania we frankach pełniło funkcję waloryzacyjną przy wypłacie i spłacie w złotych, a konstrukcja bliższa była kredytowi denominowanemu. Powołując się na orzecznictwo, w tym wyroki TSUE w sprawach C-212/20 i C-26/13 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w sprawie V ACa 2915/25, sąd przyjął, że abuzywność tego rodzaju postanowień skutkuje nieważnością całej umowy.

W zakresie postępowania dowodowego sąd oparł się na dokumentach, których treść i autentyczność nie budziły wątpliwości, oraz na dowodzie z przesłuchania strony powodowej. Pominął natomiast wnioski banku o przesłuchanie świadka i o opinię biegłego z zakresu bankowości. Co do świadka sąd zwrócił uwagę na upływ ponad dwudziestu lat od zawarcia umowy oraz na to, że wskazana osoba nie figurowała we wniosku kredytowym jako doradca ani pełnomocnik banku, wobec czego wątpliwe było, by znała okoliczności udzielenia tego konkretnego kredytu; treść stosunku prawnego i zakres przekazanych informacji wynikały zaś z samej umowy, jej załączników i aneksu. Opinia biegłego miała zaś służyć wyliczeniu hipotetycznej wysokości rat przy zastosowaniu kursu NBP zamiast kursu banku - skoro jednak umowa okazała się nieważna w całości, badanie wariantu zakładającego jej utrzymanie było zbędne i prowadziłoby wyłącznie do przedłużenia procesu i wzrostu kosztów.

W konsekwencji sąd uznał, że kredytobiorcom przysługuje zwrot nadwyżki spłat ponad wypłacony kapitał, pozostałej po złożonym przed procesem oświadczeniu o potrąceniu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty. O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., obciążając nimi w całości bank.