PREDA.info

Kredyty frankowe / Blog

Wyrok TSUE z 15.06.2023 r. (C‑287/22) - dyrektywa 93/13 uzasadnia wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu

Sąd powinien udzielić zabezpieczenia i wstrzymać obowiązek dokonywania spłaty rat kredytu już na wstępnym etapie procesu. Brak takiego zabezpieczenia byłby bowiem jednoznaczny z pozbawieniem konsumenta ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13.

Zarówno w wyroku z 15.06.2023 r. w sprawie C‑287/22 (pkt 42), jak i wcześniejszym orzecznictwie (por. postanowienie z 26.10.2016 r., Fernández Oliva i in., od C‑568/14 do C‑570/14, pkt 34–36), TSUE wyjaśnił, że potrzeba zarządzenia środka tymczasowego może ujawnić się między innymi wówczas, gdy istnieje ryzyko, że przez cały czas trwania postępowania sądowego, który może okazać się znacząco długi, konsument będzie płacić raty w kwocie wyższej niż ta, która byłaby faktycznie należna, gdyby zakwestionowany warunek został usunięty.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej miał również na uwadze, że na gruncie prawa polskiego niemożliwe jest rozszerzenie powództwa na etapie postępowania odwoławczego - w takiej sytuacji konieczne jest wytoczenie kolejnego powództwa obejmującego zwrot świadczenia spełnionego w toku postępowania sądowego i wobec tego uznał za oczywiste, że w braku udzielenia zabezpieczenia polegającego na zawieszeniu obowiązku spłaty miesięcznych rat kredytu, orzeczenie stwierdzające nieważność umowy i nakazujące zwrot kwot już zapłaconych przez konsumenta nie pozwoliłaby na osiągnięcie celu dyrektywy 93/13 polegającego na przywróceniu jego poprzedniej sytuacji prawnej i faktycznej (pkt 51 wyroku).

Ponadto w roku z 15.06.2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wprost wskazał, że zastosowanie środka tymczasowego wydaje się tym bardziej konieczne, gdy konsument ten wypłacił danemu bankowi kwotę wyższą od kwoty pożyczonej jeszcze przed wszczęciem postępowania (pkt 52 wyroku).

Jednocześnie mając na uwadze, że na gruncie prawa polskiego każde rozszerzenie powództwa podlega opłacie sądowej, słusznie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej doszedł do wniosku, iż (pkt 53-54 wyroku):

nie jest wykluczone, że w braku zarządzenia środka tymczasowego mającego na celu zawieszenie zobowiązania umownego tego samego konsumenta przedłużenie danego postępowania doprowadzi do pogorszenia jego sytuacji finansowej do tego stopnia, że konsument ten nie będzie miał już możliwości wszczęcia niezbędnych działań w celu uzyskania zwrotu kwot, do których ma prawo na podstawie unieważnionej umowy. Takie okoliczności mogłyby również zwiększyć ryzyko, że konsument nie będzie już w stanie spłacać rat miesięcznych należnych z tytułu wspomnianej umowy kredytu, co mogłoby skłonić dany bank do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego jego wierzytelności na podstawie umowy kredytu, która może zostać unieważniona.

W świetle tych okoliczności TSUE orzekł, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13 stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym sąd krajowy może oddalić złożony przez konsumenta wniosek o zastosowanie środków tymczasowych mających na celu zawieszenie, w oczekiwaniu na ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia zawartej przez tego konsumenta umowy kredytu ze względu na to, że owa umowa kredytu zawiera nieuczciwe warunki, spłaty rat miesięcznych należnych na podstawie wspomnianej umowy kredytu, w sytuacji gdy zastosowanie takich środków tymczasowych jest konieczne dla zapewnienia pełnej skuteczności tego orzeczenia

Wnioski

W świetle wyroku TSUE z 15.06.2023 r., nie powinno budzić wątpliwości, iż zasadność udzielenia zabezpieczenia roszczenia polegającego na zwolnieniu z obowiązku spłaty rat kredytu, wynika już z samego tylko faktu, że kredytobiorca przez czas trwania procesu będzie pozbawiony ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13 i w dalszym ciągu będzie zobowiązany do spłaty rat na podstawie niedozwolonych postanowień nieważnej umowy kredytu, co dodatkowo zwiększy skalę wzajemnych rozliczeń i doprowadzi do sytuacji, w której przedmiotem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie byłaby jedynie część kwoty zapłaconej przez kredytobiorcę w wykonaniu nieważnej umowy.

Pełna treść wyroku: C‑287/22

Data publikacji: 19 czerwca, 2023
Wiktoria Rajzynger
Autor:

Wiktoria Rajzynger

Adwokat

Blog o kredytach frankowych

Zobacz inne artykuły na blogu

Postanowienie TSUE z 12.01.2024 r. (C‑488/23) - bankom nie przysługuje prawo do waloryzacji kapitału

2024-01-15

TSUE ostatecznie rozstrzygnął kwestię, że w zakres pojęcia „rekompensaty” wchodzi również waloryzacja kapitału, który został oddany do dyspozycji kredytobiorców. Zatem żądanie waloryzacji kapitału wysuwane przez banki w stosunku do kredytobiorców jest nieuprawnione w świetle przepisów dyrektywy 93/13.

czytaj dalej →

Uchwała SN z 19.10.2023 r. (III CZP 12/23) - braku współuczestnictwa koniecznego wszystkich kredytobiorców

2024-01-05

W dniu 19.10.2023 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę o braku współuczestnictwa koniecznego wszystkich kredytobiorców w sprawie przeciwko bankowi o ustalenie nieważności umowy kredytu. Jest to szczególnie ważne rozstrzygnięcie dla kredytobiorców, którzy są po rozwodzie i nie mogą liczyć na współpracę byłego małżonka przy dochodzeniu roszczeń.

czytaj dalej →

Wyrok TSUE z 14.12.2023 r. (C‑28/22) - zarzut zatrzymania nie może pozbawiać konsumenta odsetek

2023-12-15

TSUE potwierdza, że zgłoszenie przez bank w toku procesu zarzutu zatrzymania nie może prowadzić do pozbawienia konsumenta prawa do odsetek za opóźnienie, a początek przedawnienia roszczeń banku nie może być liczony od prawomocności wyroku w sprawie o ustalenie nieważność umowy kredytu.

czytaj dalej →

Postanowienie TSUE z 11.12.2023 r. (C‑756/22) - banki nie mogą żądać innej kwoty niż kapitał i ustawowe odsetki

2023-12-12

W postanowieniu z 11.12.2023 r. w sprawie C‑756/22 TSUE potwierdził, że w związku z uznaniem umowy kredytu za nieważną w całości ze względu na nieuczciwe warunki, bez których nie może ona dalej obowiązywać, bank nie może żądać od konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wpłacony na poczet wykonania tej umowy oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty.

czytaj dalej →

Bezpłatna analiza umowy

Prześlij nam skan swojej umowy kredytowej do bezpłatnej analizy i dowiedz się, czy możliwe jest zakwestionowanie Twojej umowy, jakie korzyści może to przynieść oraz jakie są warunki prowadzenia sprawy przez kancelarię.